Bloeddruk uitleg

De bloeddruk is de druk die het bloed op de binnenwand van de vaten uitoefent. Deze is het hoogst in de slagaders, lager in de haarvaten en in de aders vlakbij het hart bijna opgeheven. Met bloeddruk bedoelt men de druk uitgedrukt in millimeters kwik in de middelgrote slagaders. Deze druk is het hoogst als het hart bloed in de slagaders pompt (systolische bloeddruk) en het laagst aan het eind van de rustfase van het hart (diastolische bloeddruk). De systolische druk is afhankelijk van de elasticiteit van de grote slagaders, naarmate men ouder wordt en deze elasticiteit vermindert zal de systolische druk stijgen. De distolische druk is afhankelijk van een aantal factoren, maar zal bij gezonde mensen niet boven de 90 mm kwik gaan. Het verschil tussen systolische en diastolische druk heet polsdruk.

Een hoge bloeddruk verhoogt de kans op het krijgen van hart- en vaatziekten. (Slag)aderverkalking komt voornamelijk voor op plaatsen waar de bloeddruk te hoog is. Mensen met hoge bloeddruk krijgen vaak onmiddellijk medicijnen voorgeschreven, middelen die gedurende lange tijd moeten worden ingenomen en vaak ook bijwerkingen hebben. Bepaalde voedingsgewoonten kunnen echter een grote invloed op de bloeddruk uitoefenen zodat het aanpassen van het dieet het probleem vaak kan verhelpen en medicijnen niet nodig zijn.

Wanneer we veel zout gebruiken krijgen we veel natrium binnen (keukenzout is een verbinding van natrium en chloor) en normaal gesproken scheiden de nieren een teveel aan natrium uit, maar wanneer dit in het lichaam blijft houdt het lichaam meer vocht vast.

Drop bevat glycyrrhizinezuur die de bloeddruk verhoogt. Dit geldt voor alle drop, zowel zoute als zoete soorten. Ook in zoethoutthee komt deze stof voor. Het gebruik van drop en zoethoutthee kan de bloeddruk fel doen stijgen.

Ook door het drinken van een flink aantal glazen alcohol kan de bloeddruk serieus stijgen. En uit onderzoek blijkt dat bij zo’n 30% van alle koffiedrinkers een tijdelijke verhoging van de bloeddruk optreedt.

En ook overgewicht speelt een rol. Dikkere mensen hebben over het algemeen een hogere bloeddruk dan magere mensen. Hoe meer gewicht, hoe meer druk op de bloedvaten, ook moet het hart harder pompen naarmate het lichaam groter is.

Lage bloeddruk wordt niet als levensbedreigend beschouwd, maar het kan wel lastig zijn door de verschijnselen: vermoeidheid, duizeligheid of zelfs flauwvallen. Maar helemaal zonder gevaar is een lage bloeddruk niet. Zwangere vrouwen met een (te) lage bloeddruk hebben een grotere kans op een afwijking van de placenta en er bestaat kans op een vroegere geboorte van het kind. Ondertussen is ook bekend dat een lage bloeddruk een rol kan spelen bij hoofdpijnaanvallen en op oudere leeftijd kan het de kans op een herseninfarct verhogen, doordat een groot deel van de hersenen een minder goede doorbloeding heeft.

Er zijn veel mogelijke oorzaken van een te lage bloeddruk zoals bijvoorbeeld bloedverlies. Bij een ernstige bloeding gaat er veel bloed verloren waardoor er minder bloed in de bloedsomloop aanwezig is en dit verlaagt de bloeddruk. Ook ziekten zoals een hartaandoening, diabetes, een nierziekte, hormonale ziekten of een traag werkende schildklier kunnen de bloeddruk laten dalen. Sommige geneesmiddelen zoals ‘plasmiddelen’ verlagen de bloeddruk. Maar ook stress kan een rol spelen. Aanhoudende lichamelijke of geestelijke overbelasting heeft gevolgen voor het functioneren van de bijnieren. Deze organen produceren hormonen die onder meer de bloeddruk regelen. Als de bijnieren niet optimaal functioneren wordt de bloeddruk verstoord. Het volgen van een vastenkuur kan de bloeddruk tijdelijk verlagen, en ook een verstoorde darmflora heeft invloed op de bloeddruk.

Lage bloeddruk kan verschillende oorzaken hebben, daarom is een goed lichamelijk onderzoek van belang om de juiste behandeling te vinden. Wisselbaden of –douches (3 minuten warm, 3 seconden koud, afwisselend en gedurende 20 minuten) of een regelmatig saunabezoek kunnen nuttig zijn. Het dagelijks drinken van een glaasje wortel- of bietensap kunnen net zoals een glas rode wijn het probleem verhelpen. Ook rozemarijn en bonenkruid hebben een gunstig effect op een verlaagde bloeddruk. En zoals voor alle kwalen is ook hier een gezonde darmflora van belang. Vermijd hierom ook geraffineerde koolhydraten (wit meel en witte suiker) en vervang ze door vezelrijke producten zoals volkorenproducten, groenten en fruit. Ook het gebruik van producten die door melkzure gisting zijn bereid zijn nuttig voor het herstel of behoud van een gezonde darmflora. Verder hebben pollenpreparaten (stuifmeel) en ginseng een bloeddrukverhogend effect.

en overmatig gebruik van vlees, eieren en kaas kan de bloeddruk ook doen stijgen, vegetariërs hebben een duidelijk lagere bloeddruk dan vleeseters.

Maar er zijn nog andere factoren die een rol spelen. Het gebruik van de pil kan eveneens een bloeddrukverhoging geven. Of te weinig lichaamsbeweging: lichamelijke inactiviteit is ongunstig voor de conditie van de bloedvaten en de bloeddruk. Stress en spanningen brengen ons lichaam via het autonome zenuwstelsel in staat van paraatheid, één van de gevolgen hiervan is dat de bloeddruk gaat stijgen.

Nog andere factoren die een rol kunnen spelen bij hypertensie zijn: erfelijkheid, suikerziekte en lichamelijke afwijkingen zoals hart- en nierafwijkingen of hormonale stoornissen.

Als bepaalde voedingsgewoonten de bloeddruk kunnen laten stijgen dan ligt het voor de hand dat we via de voeding onze bloeddruk ook gezond kunnen houden. Wie te zwaar is kan best op dieet gaan, elke kilogram die u afvalt, verlaagt direct de bloeddruk. Beperkt uw zoutverbruik, uw lichaam zal hierdoor minder vocht vasthouden en de bloeddruk kan dalen. Voor de bloeddruk is ook de calcium en kaliumverhouding van belang. De voeding van veel mensen bevat teveel natrium (uit keukenzout) en te weinig kalium (aanwezig in groenten en fruit). Het is echt niet nodig zout volledig uit het menu te schrappen, maar het beperken van zout kan geen kwaad. Zout wordt aan eten toegevoegd om het meer smaak te geven, probeer in het vervolg groenten en aardappelen te stomen in plaats van te koken, de smaak (en vitaminen!) blijven meer in de groenten zitten zodat u minder geneigd bent deze met zout bij te kruiden.

Wees matig met drop, alcohol en koffie, maar ook met dierlijke eiwitten, vooral vlees. Gebruik bij voorkeur (maar ook met mate) andere producten zoals soja. Zet 1 tot 2 maal per week vis op het menu. Hoge bloeddruk komt ook veel minder voor in landen waar men regelmatig ongepelde rijst op het menu zet. Het gebruik van boekweit heeft een verjongend effect op de bloedvaten, vooral op de slagaders. Uit onderzoek is gebleken dat mensen die een tekort hadden aan vitamine E een veel grotere kans op hart- en vaatziekten hadden dan personen met een hoge inname van deze vitamine. Vitamine E komt onder meer voor in tarwekiemolie. Knoflook, daslook en meidoorn hebben een gunstig effect op hart- en bloedvaten, men kan ze preventief of bij de behandeling van hoge bloeddruk nemen.

Probeer deze voedingsgewoonten te combineren met ontspanning, voldoende rust en beweging. Beweeg minsten 3 maal per week een half uur (wandelen, fietsen, zwemmen,…)