Vitamine A (retinol)
Vitamine A of retinol komt enkel in dierlijke producten voor, provitamine A komt voor in groenten en wordt in de darmen omgezet en dient voor de aanmaak van vitamine A. Het uitsluitend innemen van provitamine A is voldoende om de behoefte aan vitamine A te dekken.
In de vorm van retinol komt het voor in levertraan van zeevis, olie van zoogdierlevers, boter, melk, kaas en eieren. In de vorm van pro-vitamine A vindt men het terug in bladgroenten zoals spinazie, sla, broccoli, kolen, in gele groenten (wortelen) en in pigmenten van sommige vruchten zoals abrikozen en sinaasappelen.
Vitamine A is belangrijk voor het zicht (vooral het zicht in het donker), het beschermt en onderhoudt de huid en slijmvliezen.
Onderzoek heeft uitgewezen dat vitaminen een beschermend effect hebben op sommige gevallen van kanker, zo zou er een verband zijn aangetoond tussen vitamine A en long- en maagkanker. Het voorkomt en behandelt huidproblemen en veroudering van de huid, het verbetert het herstellend vermogen van het lichaam, stimuleert de groei van sterke beenderen, haar, tanden, huid en tandvlees. Helpt bij een te snel werkende schildklier.
Vitamine D (calciferol)
Er bestaan 2 vormen: calciferol of vitamine D3, het is de natuurlijke vorm welke ontstaat wanneer een bestanddeel in de huid met ultraviolette stralen van de zon wordt bestraald, en ergocalciferol of vitamine D2, welke door de farmaceutische industrie wordt aangemaakt.
Voor vitamine D bestaan er 2 bronnen: de voeding en de zon. Voedingsproducten bevatten echter weinig van deze vitamine, producten die nog het meest vitamine D bevatten zijn; levertraan van bepaalde zeevissen, vette vis, eieren, lever en boter.
Vitamine D verhoogt de absorptie van calcium en fosfor in de darmen waardoor het calciumgehalte in het bloed stabiel blijft, het verzekert de stevigheid van de beenderen. Vitamine D is dus een zeer belangrijke vitamine voor de beenderen en beschermt tegen osteoporose. Deze vitamine kan helpen bij de behandeling van psoriasis, het versterkt het immuunsysteem, kan helpen kanker voorkomen en is noodzakelijk voor sterke tanden en beenderen.
Vitamine E (tocoferol)
Vitamine E vindt men terug in talrijke plantaardige en dierlijke producten. Kiemen van graangewassen, plantaardige olie, bladgroenten, vetten, brood, eieren en lever bevatten veel vitamine E.
Deze vitamine heeft een anti-oxydatie-effect, het beschermt verschillende stoffen die onmisbaar zijn voor het goed functioneren van de cellen tegen oxydatie (het beschermt dus ook het membraan). Vitamine E werkt rechtstreeks samen met selenium, het neutraliseert de toxische (en kankerverwekkende) peroxyden en superoxyden. Maar vitamine E heeft nog andere kwaliteiten, zo zou het vitamine A en provitamine A tegen oxydatie beschermen. Het verhindert de nitrosamineproductie in de maag en beschermt zodoende tegen kanker en het beschermt de longen tegen nefaste effecten van sommige luchtverontreinigende stoffen.
Vroeger werd vitamine E de vruchtbaarheidsvitamine genoemd omdat een gebrek aan vitamine E het einde betekende van de voortplantingscapaciteit. Vitamine E beschermt tegen zenuwaandoeningen, het vergroot de weerstand, beschermt tegen hart- en vaatziekten, vermindert PMS-symptomen, behandelt huidproblemen en kaalheid, helpt miskramen voorkomen, helpt als natuurlijke vochtafdrijver en voorkomt verdikt littekenweefsel.
Door het raffineren van bloem voor wit brood gaat er een belangrijke hoeveelheid vitamine E verloren, daarom is het beter volkorenbrood te eten.
Vitamine K (phyloquinone)
Vitamine K treft men aan in gewassen zoals bladgroenten en tomaten, in lever, in vlees en in eieren. De micro-organismen van de (bacteriële) darmflora maken vitamine K aan dat in de bloedbaan terecht komt.
In de lever controleert vitamine K de synthese van verschillende factoren in de bloedstolling zoals het voorkomen van bloedstolsels en speelt ook een belangrijke rol in het voorkomen van bloedingen.
Vitamine C (ascorbinezuur)
Vitamine C komt voor in vruchten, groenten en in sommige eetwaren van dierlijke oorsprong.
Vitamine C vervult een zeer belangrijke taak en neemt deel aan talrijke scheikundige reacties die onmisbaar zijn voor het goed functioneren van het lichaam. Deze vitamine helpt de integriteit van bepaalde weefsels zoals het bindweefsel en het botweefsel te vrijwaren. Het is onontbeerlijk voor de genezing van wonden en het bevordert de genezing van brandwonden. Vitamine C speelt een rol in de absorptie van ijzer in het spijsverteringskanaal en van de fixatie ervan in het bloed. Ijzer helpt het lichaam zich te verdedigen tegen ziekten, net als vitamine C zelf. Vitamine C is een anti-oxidant, het houdt beenderen, tanden en geslachtsorganen gezond, is een natuurlijk antihistaminicum (onderdrukt allergische reacties), het kan helpen om onvruchtbaarheid bij de man te bestrijden, het vermindert de duur van verkoudheden en andere virussen.
De behoefte aan vitamine C neemt toe naarmate men meer fysieke inspanningen levert.
Vitamine C is een wateroplosbare en hittegevoelige vitamine waardoor er tijdens het koken een deel verloren gaat. Daarom is het beter groenten in zo weinig mogelijk water te koken of te stomen en de schil niet op voorhand te verwijderen (de schil verhindert dat vitamine C in het water oplost en in contact komt met zuurstof uit de omgeving). Zo verliest een niet geschilde aardappel drie maal minder vitamine C dan een geschilde aardappel.
Vitamine B1 (thiamine)
Net zoals alle vitaminen van de B-groep vindt men vitamine B1 vooral in het omhulsel van graanproducten en in biergist. Ze zijn meestal aanwezig in groenten en talrijke voedselbestanddelen van dierlijke oorsprong.
Vitamine B1 neemt deel aan zeer veel voor het metabolisme onmisbare enzymatische reacties. Het speelt een belangrijke rol in het koolhydraatmetabolisme en komt tussen in de overdracht van zenuwprikkels. Vitamine B1 beschermt tegen de gevolgen van alcoholmisbruik, kan helpen bij de behandeling van zenuwstoornissen en bloedarmoede, kan diabetes helpen reguleren indien dit verband houdt met een vitamine B1-tekort, het helpt bij de behandeling van herpesinfecties en helpt suiker omzetten in energie in de spieren.
Wit brood bevat minder vitamine B1 dan ‘grijs’ brood. Ook een teveel aan suiker kan een gebrek aan vitamine B1 opwekken.
Vitamine B2 (riboflavine)
Vitamine B2 komt zeer verspreid voor in de natuur, men treft het aan in het omhulsel van zaden, kiemen van graangewassen, vlees, vis, melk, eieren enz.
Vitamine B2 komt tussen als coënzym in talrijke enzymatische reacties die dienen om energie te produceren. Een coënzym is een kleine molecule die aan een enzym is gekoppeld; zonder het coënzym kan het enzym niet werken. Vitamine B2 is ook belangrijk voor het zicht. Het helpt bij de stofwisseling van vetten, eiwitten en koolhydraten en bevordert het gezichtsvermogen. Vitamine B2 bevordert het functioneren van het voortplantingsmechanisme en de atletische prestaties en biedt bescherming tegen bloedarmoede.
Ook hier weer vermindert de hoeveelheid aan vitamine B2 sterk tijdens het rafineren, daarom wordt de bloem in de meeste landen verrijkt met vitamine B2.
Vitamine B3 of PP (niacine)
Nicotinezuur (niacine) komt in de meeste voedselbestanddelen voor, ook onze darmbacteriën maken vitamine PP aan, maar dit volstaat niet om de dagelijkse behoefte te dekken.
Net zoals vele vitaminen uit de B-groep komt vitamine PP tussen in talrijke enzymatische reacties. Hoge dosissen van deze vitaminen zouden onrechtstreeks de vorming van ‘slechte’ cholesterol verhinderen. Vitamine PP voorkomt en behandelt schizofrenie, bevordert de celademhaling, haalt energie uit suiker, vet en eiwit, houdt de huid, de zenuwen, de tong en de spijsvertering gezond, is een antioxidant, kan migraine voorkomen en verlaagt de bloeddruk.
Melk en eieren bevatten weinig nicotinezuur, maar zijn rijk aan tryptofaan, een product dat de darmbacteriën kunnen omzetten tot vitamine PP.
Vitamine B5 (panthotheenzuur)
In bepaalde landen (VSA en Duitsland) wordt met vitamine B5 nicotinezuur bedoeld, bij ons vitamine B3 of vitamine PP.
Vitamine B5 komt zowel in dierlijke als plantaardige producten voor, in alle levende organismen in het algemeen. Deze vitamine speelt een rol in de reacties die zorgen voor afbraak van koolhydraten, vetten en aminozuren. Bij deze reacties komt energie vrij. Het komt ook tussen in synthesereacties (samenstelling van vetzuren, synthese van sterolen, opbouw van hormonen, van rode bloedcellen, enz.). Vitamine B5 bevordert de genezing van wonden, helpt het lichaam bij het produceren van energie, vermindert stress, reguleert de weerstand, voorkomt vermoeidheid, verlaagt cholesterol waardoor het bescherming biedt tegen hart- en vaatziekten, kan artritis behandelen en voorkomen, net als kaalheid en grijsheid, bepaalde hormonen kunnen alleen gevormd worden als er voldoende vitamine B5 in het lichaam aanwezig is.
Vitamine B6 (pyrioxine)
Vitamine B6 komt net als een groot aantal andere vitaminen uit de B-groep overvloedig voor in gisten en graangewassen. Ook vlees, orgaanvlees, fruit, groenten, eieren en melk zijn belangrijke vitamine B6 leveranciers.
Vitamine B6 neemt als coënzym deel aan talrijke enzymatische reacties, door deelname aan het oxaalzuurmetabolisme reduceert vitamine B6 het gevaar voor stenen in de urinewegen. Het speelt ook een belangrijke rol in het metabolisme van koolhydraten, eiwitten en bloed (vorming van hemoglobine) en vervult een belangrijke taak in het centrale zenuwstelsel en in de huid. Vitamine B6 zorgt samen met foliumzuur (B9) en vitamine B12 voor de opname van ijzer door het lichaam en is betrokken bij de vorming van rode bloedcellen. Deze 3 vitaminen zorgen voor een goede werking van het zenuwstelsel en zijn betrokken bij het aminozuurmetabolisme. Verhoogt de weerstand, helpt suikerziekte reguleren, zorgt voor de opname van eiwitten en vetten, verlicht misselijkheid, helpt huid- en zenuwstoornissen voorkomen, behandelt symptomen van premenstrueel syndroom en de menopauze, vermindert spierspanningen, helpt tegen kanker beschermen.
In de Chinese keuken voegt men een smaakmaker (natriumglutamaat) toe die door bepaalde personen slecht verdragen wordt. Zij krijgen last van warmte-opwellingen, hoofdpijn en maagpijn, dit syndroom (het Chinees restaurantsyndroom) kan op een tekort van vitamine B6 wijzen.
Vitamine H (biotine)
Vitamine H werd vroeger vitamine B8 genoemd.
Vitamine H is overvloedig aanwezig in gist, chocolade, paddestoelen, bladgroenten, vlees en orgaanvlees. Een gedeelte van deze vitamine wordt door bacteriën in de darmen aangemaakt.
Net zoals vele andere vitaminen in de B-groep oefent vitamine H een activiteit uit als coënzym en komt het tussen in talrijke enzymatische reacties. Het speelt een sleutelrol in het metabolisme van suikers en vetten. Vitamine H voorkomt grijze haren, helpt tegen kaalheid, verlicht diverse vormen van spierpijn, het helpt tegen eczeem, dermatitis en andere huidproblemen.
Vitamine B9 (foliumzuur)
Deze vitaminefactor is uit verschillende bestanddelen samengesteld, het zijn alle derivaten van foliumzuur en ze worden ‘folaten’ genoemd.
Vitamine B9 is overvloedig aanwezig in verse bladgroenten vooral bladgroenten met donker blad, oesters, lever, vlees, eieren en kaas.
Het werkt als coënzym in verschillende enzymatische reacties en in de synthese van nucleïnezuren oa in het DNA. Het verbetert de melkafscheiding, kan helpen beschermen tegen kanker, verbetert de huid, is een natuurlijke pijnstiller, verbetert de eetlust, geeft baby’s en kinderen bescherming tegen infecties.
Vitamine B12 (cobalaminen)
De belangrijkste bronnen van vitamine B12 zijn rundvlees, melk en kaas. Groenten bevatten geen vitamine B12.
Net zoals andere vitamine uit de B-groep is vitamine B12 onontbeerlijk voor de enzymatische reacties, voor de aanmaak van rode bloedcellen en net zoals foliumzuur (B9) komt vitamine B12 tussen in de synthese van nucleïnezuren (DNA). Vitamine B12 is noodzakelijk voor het in stand houden van het zenuwstelsel, het verbetert het geheugen en de concentratie, is nodig om vetten, koolhydraten en eiwitten te gebruiken, geeft meer energie, bevrodert de gezonde groei bij kinderen, kan bescherming geven tegen kanker, beschermt tegen allergenen en giftige stoffen.
